Class 10 Sanskrit SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 संस्कृत Set-5

JAC Model Sample Question Papers with Answers

JCERT द्वारा जारी

सामान्य निर्देश :

1. परीक्षार्थी यथासंभव अपने शब्दों में ही उत्तर दें। पुस्तिका में 33 मुद्रित पृष्ठ है।

2. इस प्रश्न पत्र में चार खण्ड-A, B, C एवं D है। कुल प्रश्नों की संख्या 52 है।

3. खण्ड A में कुल 30 बहुविकल्पीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न के चार विकल्प दिए गए हैं, इनमें से एक सही विकल्प का चयन कीजिए। प्रत्येक प्रश्न का मान 1 अंक निर्धारित है।

4. खण्ड B में प्रश्न संख्या 31-38 अति लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। इनमें से किन्हीं छह प्रश्नों के उत्तर दीजिए।

5. खण्ड C में प्रश्न 39-46 लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। इनमें से किन्हीं छह प्रश्नों के उत्तर दीजिए। प्रत्येक प्रश्न का मान 3 अंक निर्धारित है।

6. खण्ड D में प्रश्न संख्या 47-52 दीर्घ उत्तरीय प्रश्न हैं। इनमें से किन्हीं चार प्रश्नों के उत्तर दीजिए। प्रत्येक प्रश्न का मान 5 अंक निर्धारित है।

खण्ड - A

प्रश्न 1 से 30 तक बहुविकल्पीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न के लिए 01 अंक निर्धारित हैं।

निर्देश - अधोलिखितं अपठितगद्यांशं पठित्वा विकल्पेभ्यः उत्तराणि चित्वा लिखत -

पुरा गुर्जरप्रदेशे एकस्मिन् ग्रामे एकं गुरुकुलम् आसीत्। तत्र शतत्रयं छात्राः गुरुभ्यः अनेकान् विषयान् पठन्ति स्म। तेषां भोजनादिव्यवस्थां एका नगरस्थिता संस्था अकरोत्। एकदा संस्थाधिकारिणः छात्रेभ्यः एकं वैद्यं प्रेषितवन्तः। सः त्रीन् मासान् यावत् तत्र अवसत् किन्तु कोऽपि रुग्णः रोगी न भवति? प्रधानाचार्यः विहस्य अवदत् वैद्यराजः अस्य एकम् रहस्यम् अस्ति। अत्र सर्वे तदा भोजनं कुर्वन्ति, यदा ते तीव्रक्षुधाम् अनुभवन्ति। यदा तेषां भोजनेन तृप्तिः भवत्ति, ततः पूर्वम् एबते ते भोजनं त्यजन्ति। एतत एव एतेषां स्वास्थ्यस्य रहस्यम्। भवान् जानाति एव यत् स्वस्थाः नराः औषधं न सेवन्ते। तद्वचनं श्रुत्वा वैद्यः हसित्वा अवदत् अत्र मम उपयोगः अस्ति। अहं गच्छामि। ममोपयोगः अतः गच्छाम्यहं। नमस्कारः। यत्र रोगः तत्र वैद्यः।

1. गुर्जरप्रान्तस्य ग्रामे किम् आसीत् ?

(1) गुरुकुलम्

(2) शिष्यकुलम्

(3) आचार्य-आस्पदम्

(4) शिक्षालयः

2. वैद्यं प्रति के प्रेषितवन्तः?

(1) संस्थाधिकारिणः

(2) मन्त्रिणः

(3) राजभृत्याः

(4) राजानः

3. कस्य समीपं रुग्णाः न अगच्छन्?

(1) अध्यापकस्य

(2) वैश्यस्य

(3) कर्मकारस्य

(4) वैद्यस्य

4. यत्र रोगः तत्र …….। (रिक्तस्थानं पूरयत।)

(1) व्यञ्जनानि

(2) औषधिः

(3) फलानि

(4) वाहनानि

निर्देशः अधोलिखितं पठितगद्यांशं पठित्वा विकल्पेभ्यः उत्तराणि चित्वा लिखत -

"बहून्यपत्यानि मे सन्तीति सत्यम्। तथाप्यहमेतस्मिन् पुत्रे विशिष्य आत्मवेदनामनुभवामि। यतो हि अयमन्येभ्यो दुर्बलः। सर्वेष्वपत्येषु जननी तुल्यवत्सला एव। तथापि दुर्बले सुते मातुः अभ्यधिका कृपा सहजैव" इति। सुरभिवचनं श्रुत्वा भृशं विस्मितस्याखण्डलस्यापि हृदयमद्रवत्। स च तामेवमसान्त्वयत् - "गच्छ वत्से! सर्वं भद्रं जायेत।" अचिरादेव चण्डवातेन मेघारवैश्च सह प्रवर्षः समजायत। लोकानां पश्यताम् एव सर्वत्र जलोपप्लवः सञ्जातः। कृषकः हर्षातिरेकेण कर्षणविमुखः सन् वृषभौ नीत्वा गृहमगात्।

5. सर्वेष्वपत्येषु जननी कीदृशी भवति ?

(1) तुल्यवत्सला

(2) सुधा

(3) कृपा

(4) रमा

6. दुर्बले सुते कस्याः अधिकाः कृपा भवति ?

(1) प्रातुः

(2) मातुः

(3) दुहितुः

(4) यातुः

7. कः हर्षातिरेकेण कर्षणविमुखः सन् वृषभौ नीत्वा गृहमगात् ?

(1) देवः

(2) जनकः

(3) कृषकः

(4) पुत्रः

8. "सर्वेष्वपत्येषु जननी तुल्यवत्सला एव" अत्र अव्ययपदं किम्?

(1) सर्वेषु

(2) जनन

(3) एव

(4) अपत्येषु

or, 'अनुभवामि' इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?

(1) मातुः

(2) कृपा

(3) जननी

(4) अहम्

निर्देशः - अधोलिखितं श्लोकं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि विकल्पेभ्यः चित्वा लिखत -

एक एव खगो मानी वने वसति चातकः ।

पिपासितो वा प्रियते याचते वा पुरन्दरम्।।

9. चातकः कीदृशः खगः अस्ति?

(1) दानी

(2) अहंकारी

(3) मानौ

(4) क्रोधी

10. चातकः कुत्र वसति ?

(1) वने

(2) पर्वते

(3) गृहे

(4) वृक्षे

11. कः पिपासितः नियते?

(1) चातकः

(2) श्वानः

(3) शुकः

(4) शूकरः

12. कः पुरन्दरम् याचते?

(1) बकः

(2) राजहंसः

(3) चातकः

(4) मयूरः

निर्देशः - अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि विकल्पेभ्यः चित्वा लिखत -

काकः - आम् सत्वं कथितं त्वया-वस्तुतः वनराजः भवितुं तु अहमेव योग्यः ।

पिकः - (उपहसन्) कथं त्वं योग्यः वनराजः भवितुं, यत्र तत्र का का इति कर्कशध्वनिना

वातावरणमाकुलीकरोषि न रूपम्, न ध्वनिरस्ति। कृष्णवर्णम् मेध्यामेध्यभक्षकं त्वां कथं वनराजे मन्यामहे वयम् ?

काकः - अरे ! अरे ! किं जल्पसि ? यदि अहं कृष्णवर्णः तर्हि त्वं किं गौराङ्गः ? अपि च विस्मर्यंते किं यत् मम सत्यप्रियता तु जनानां कृते उदाहरणस्वरूपा 'अनृतं वदसि चेत् काकः दशेत' इति प्रकारेण। अस्माकं परिश्रमः ऐक्यं च विश्वप्रथितम्। अपि च काकचेष्टः विद्यार्थी एव आदर्शच्छात्रः मन्यते।

पिकः - अलम् अलम् अतिविकत्थनेन किं विस्मर्यते यत् -

काकः कृष्णः पिकः कृष्णः को भेदः पिककाकयोः।

वसन्तसमये प्राप्ते काकः काकः पिकः पिकः ।।

प्रश्नाः

13. काकस्य वर्णः कीदृशः भवति ?

(1) श्वेतः

(2) रक्तः

(3) कृष्णः

(4) नीलः

14. कस्यां ऋतौ काकः काकः पिकः पिका?

(1) शरऋतौ

(2) वसंतऋतौ

(3) ग्रीष्मऋतौ

(4) वर्षाऋतौ

15. 'अलम् अलम् अतिविकत्थनेन' अत्र रेखांकितपदे का विभक्तिः ?

(1) प्रथमा

(2) द्वितीय

(3) तृतीया

(4) चतुर्थी

16. 'कोकिला' अस्य किं पर्यायपदम् अत्र प्रयुक्तम्ः?

(1) काकः

(2) बनराजः

(3) अनृतम्

(4) पिक:

निर्देशः - रेखांकितपदेषु प्रश्नवाचकपदानि चित्वा लिखत -

17. सिंहः वानरार्ध्या स्वरक्षायाम् असमर्थः एवासीत्।

(1) काभ्याम्

(2) कस्मिन

(3) कस्याम्

(4) कति

18. विवशाः प्राणिनः आकाशे पिपीलिका इव निहन्यन्ते।

(1) कीदृशाः

(2) कुत्र

(3) कदा

(4) कस्मात्

19. अम्भोदाः वृष्टिभिः वसुर्धा आर्द्रयन्ति ।

(1) काः

(2) कौ

(3) कस्मिन्

(4) के

20. सः कृच्छ्रेन भारं उद्‌वहति।

(1) केन

(2) कस्याः

(3) कीदृश:

(4) काभ्याम्

निर्देशः अधोलिखितवाक्येषु रेखांकितपदानां सन्धि विच्छेदं वा चित्वा लिखत -

21. सदा + एव सत्यं वदितव्यम्।

(1) सदैव

(2) सदिव

(3) सत्तेव

(4) सदेव

22. भानूदयः प्राणिभ्यः लाभप्रदः भवति।

(1) भानु + ऊदय:

(2) भानु उदयः

(3) भानू उदय:

(4) भानू उदय:

23. जगत् + ईशः सर्वान् रक्षति।

(1) जगदिशः

(2) जगदीशः

(3) जगदीश

(4) जगत्ईशः

24. तत्र एकः सरोवरः अस्ति।

(1) सरस् + वरः

(2) सरो बरः

(3) सरः वराः

(4) सरः वरः

निर्देशः - रेखांकितपदानां प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा समुचितं विकल्पं चित्वा लिखत -

25. मया देवालयः गन्तव्यः।

(1) गम् + शानच्

(2) गम् + तव्यत्

(3) गम् + तुमुन्

(4) गम् + अनीयर्

26. त्वं सदा सुख + इनि भव।

(1) सुखी

(2) सौख्यम्

(3) सुखिनः

(4) सुखार्थी

27. अर्चनेन सरस्वती प्रसन्ना भवति।

(1) प्रसत्र + डाप्

(2) प्रसन्न + टाप्

(3) प्रसन्न + चाप्

(4) प्रसन्न + ङीप्

निर्देशः उचित-अव्ययपदं विकल्पेभ्यः चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -

28. त्वं ……….आगच्छसि ?

(1) सम्प्रति

(2) कुतः

(3) नूनम्

(4) कदापि

29. वृक्षेषु कपयः ……..कूर्दन्ति।

(1) इतस्ततः

(2) तत्र

(3) निकषा

(4) कदा

30. मयूरं ……….वनस्य शोभा अपूर्णा भवति।

(1) बहिः

(2) विना

(3) पुरा

(4) कथम्

खण्ड - B

प्रश्न संख्या 31 से 38 तक अति लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न का मान 2 अंक निर्धारित हैं।

इनमें से किन्हीं 6 प्रश्नों का उत्तर दीजिए।

निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्या प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -

इयमासीत् भैरवविभीषिका कच्छभूकम्पस्य पंचोत्तर द्विसहस्र खीस्टाब्वे (2005) ईश्वीय वर्षे। अपि कश्मीर प्रान्ते पाकिस्तानदेशे च धरायाः महत् कम्पनं जातम्। यस्मात् कारणात् लक्षपरिमिताः जनाः अकालकवलिताः। पृथ्वी कस्मात्कारणात् कम्पते वैज्ञानिकाः इति विषये कथयन्ति यत् पृथ्वीव्यां अन्तर्गर्भविद्यमानाः वृहत्यः पाषाणशिलाः यदा संघर्षणवशात् त्रुटयन्ति तदा जायते भीषणं संस्खलनं, संस्खलनजन्यं कम्पनं च तदैव भयावहकम्पनं धरायाः उपरितलमागत्य महाकम्पनं करोति येन महाविनाशं दृश्वं समुपद्यते।

पूर्णवाक्येन उत्तरत -

31. वैज्ञानिकाः भूकम्पविषये किं कथयन्ति ?

उत्तर : पृथिव्याः अन्तर्गर्भ पाषाणशिलायाः संघर्षणात् भूकम्पः जायते।

32. कति जनाः कालकवलिताः जाताः?

उत्तर : लक्षपरिमिता जनाः कालकवलिताः जाताः।

निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -

न्यायाधीशेन पुनस्तौ घटनायाः विषये वक्तुमादिष्टौ। आरक्षिणी निजषक्ष प्रस्तुवति आश्चर्यमघटत् स शवः प्रावारकमपसाई न्यायाधीशमभिवाद्य निवेदितवान् मान्यवर। एतेन आरक्षिणा अध्वनि यदुक्तं तद् वर्णयामि 'त्वयाऽहं चोरितायाः मञ्जूषाया ग्रहणाद् वारितः अतः निजकृतस्य फलं भुङ्क्ष्व। अस्मिन् चौर्याभियोग त्वं वर्षत्रयस्य कारादंड लप्स्यसे इति। न्यायाधीशः आरक्षिणे कारादण्डमादिश्य तं जनं सम्मानं मुक्तवान्।'

पूर्णवाक्येन उत्तरत -

33. शवः किमपसार्य न्यायाधीशं निवेदनं कृतवान्?

उत्तर : शवः प्रावारकम् अपसार्य न्यायाधीशं निवेदनम् कृतवान्।

34. चौर्याभियोगे आरक्षिणं चौरं किं दण्डं दत्तम्?

उत्तर : चौर्याभियोगे आरक्षिणं चौरं वर्षत्रयस्य कारावासं दत्तम्।

निर्देशः अघोलिखितं श्लोकं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -

वः इच्छत्यात्मानः श्रेयः प्रभूतानि सुखानि च।

न कुर्यादहितं कर्म स परेभ्यः कदापि च।।

35. जनः आत्मनः किम् इच्छति?

उत्तर: जनः आत्मनः श्रेयः इच्छति।

or, मनुष्यः कति सुखानि इच्छति?

उत्तर : मनुष्यः प्रभूतानि सुखानि इच्छति।

36. कः परेभ्यः अहितम् न कुर्यात् ?

उत्तर : यः आत्मनः श्रेयः प्रभूतानि सुखानि इच्छति सः परेभ्यः अहितं न कुर्यात्।

निर्देशः अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -

भयाकुलं व्याघ्रं दृष्ट्वा कश्चित् धूर्तः शृगालः हसट्टाह भवान् कुतः भयात् पलायितः ?

व्याघ्रः - गच्छ, गच्छ जम्बुक ! त्वमपि किञ्चिद् गूढप्रदेशम्। यतो व्याघ्रमारीति व शास्त्रे श्रूयते तयाहं हन्तुमारब्धः परं गृहीत जीवितो नष्टः शीघ्रं तदग्रतः ।

शृगालः - व्याघ्र ! त्वया महत्कौतुकम् आवेदितं यन्मानुषादपि विभेषि?

व्याघ्रः - प्रत्यक्षमेव मया सात्मपुत्राबेकैकशो मामत्तुं कलहायमानौ चपेटया प्रहरन्ती दृष्टा।

जम्बुकः - स्वामिन् ! यत्रास्ते सा धूर्ता तत्र गम्यताम्। व्याघ्र । तव पुनः तत्र गतस्य सा सम्मुखम पीक्षते यदि, तर्हि त्वया अहं हन्तव्यः इति।

व्याघ्रः - शृगालः! यदि त्वं मां मुक्त्वा यासि तदा बेलाप्यवेला स्यात्।

37. शृगालः भवाकुलं व्याघ्रं किम् आह?

उत्तर : शृगालः भयाकुलं व्याघ्रम् आह 'भवान् कुतः भयात् पलायितः ?

38. व्याघ्रं कः अकथंयत्- मानुषादपि विभेषिः?

उत्तर : व्याघ्रं शृगालः अकथयत्-मानुषादपि विभेषि।

or, व्याघ्रः जम्बुकं कुत्र गन्तुं कथयतिः?

उत्तर : व्याघ्रः जम्बुर्क किञ्चिद् गूढप्रदेशं गन्तु कथयति।

खण्ड - C

प्रश्न संख्या 39 से 46 तक लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न का मान 3 अंक निर्धारित हैं। इनमें से किन्हीं 6 प्रश्नों का उत्तर अधिकतम 150 शब्दों में दीजिए।

39. अधोलिखितश्लोकस्य अन्वयं मञ्जूषातः पदानि चित्वा पूरयत -

गुणी गुणं वेत्ति न वेत्ति निर्गुणः।

बली बलं वेत्ति न वेत्ति निर्बलः ।।

पिको वसन्तस्य गुर्ण न वायसः।

करी च सिंहस्य बलं न मूषकः ।।

अन्वयः- गुणी गुणं (i)… वेत्ति ….. निर्गुणः न वेत्ति (ii) … बली …….बलं वेत्ति न निर्बलः, वसन्तस्य गुर्ण (iii) … पिकः ….. वेत्ति वायसः न वेत्ति सिंहस्य बलं करी वेत्ति मूषकः न वेति।

मंजूषा (पिकः, वेत्ति, बली)

40. अधोलिखित श्लोकस्य भावार्थं मंजूषातः उचित पदानि चित्वा लिखत-

क्रोधो हि शत्रुः प्रथमो नराणां देहस्थितो देहविनाशाय।

यथास्थितः काष्ठगतो हि वह्निः स एव वह्निः दहते शरीरम् ।।

अस्य भावः- अस्ति यत् ...... (i) … क्रोधः …..नाम शत्रुः ....... (ii) … शरीराणि ……. शरीरे स्थित्वा वह्निना काष्ठेव तेषां ...... (iii) .. मनुष्याणाम्.... नाशयति।

मञ्जूषा - (मनुष्याणाम्, शरीराणि, क्रोषः)

41. अंकानां स्थाने संस्कृते समयं लिखत -

(i) संगीता प्रातः………(6.00) बादने जागर्ति।

(ii) सा पूर्वाहने……….(9.15) वादने भोजनं पचति।

(iii) सा सायंकाले ……..(5.45) वादने देवालयं गच्छति।

उत्तर :

(i) षड्

(ii) सपाद नव

(iii) पादोन षड् ।

42. वाच्यानुसारं समुचितं विकल्पं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -

(i) देवः ……….खादति ।

(1) फलम्

(2) फलेन

(3) फलस्य

(4) फलात्

(ii) लतया पुस्तकम् ……. ।

(1) पठन्ति

(2) पठ्यते

(3) पठानि

(4) पठ्यन्ते

(iii) मया उच्चैः ….. ।

(1) हस्यते

(2) हसति

(3) हसामि

(4) हसन्ति

43. अघोलिखितवावयेषु रेखांकितपदानि संशोध्य लिखत -

(i) अयं सुन्दरं स्थानम् अस्ति।

उत्तर : इदं

(ii) भवान् कुतः आगच्छसि।

उत्तर : आगच्छति

(iii) राजा दशरथस्य चत्वारः पुत्राः आसीत्।

उत्तर : आसन्।

44. अधोलिखितवाक्येषु रेखांकितपदानां समासं विग्रहं वा विकल्पेभ्यः चित्या लिखत-

(i) लम्बोदरः मम आराध्यः अस्ति।

(a) लम्बम् उदरम्

(b) लम्बम् उदरं यस्य स

(c) लम्बम् उदरे यस्य स

(d) लम्बम् उदरं यस्या सा

(ii) सः समयम् अनितक्रम्य कार्यं करोति।

(a) यथासमयः

(b) यथासमयेन

(c) यथासमये

(d) यथासमयम्

(iii) पञ्चानां तन्त्रार्णा समाहारः विष्णुशर्मणः कृतिः।

(a) पंचतंत्राय

(b) पञ्चतंत्रः

(c) पञ्चतंत्रम्

(d) पञ्चतंत्रे

45. अघोलिखितपदानां समानार्थकपदैः सह मेलनं कुरुत

(1) सलिलम्      (i) रसालम्

(2) आम्रम्         (ii) वक्रम्

(3) वनम्           (iii) जलम्

(4) शरीरम्       (iv) प्रस्तरः

(5) कुटिलम्      (v) काननम्

(6) पाषाणः       (vi) गात्रम्

उत्तर:

(1) (i),

(2) (i).

(3) (v),

(4) (vi),

(5) (ii),

(6) (iv).

46. निर्देशानुसारं लिखत

(क) 'दयार्द्रः मुनिः' अनयोः पदयोः किं विशेषण पदम्?

उत्तर : दयार्द्रः

(ख) 'कतिपयैः दिवसैः' अनयोः पदयोः किं विशेष्य पदम्?

उत्तर : दिवसैः

(ग) 'त्वम् लप्स्यसे' अत्र क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्।

उत्तर : त्वम्

खण्ड - D

प्रश्न संख्या 47 से 52 तक दीर्घ उत्तरीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न का मान 5 अंक निर्धारित हैं। इनमें से किन्हीं 4 प्रश्नों का उत्तर अधिकतम 250 शब्दों में दीजिए।

47. अवकाशाय प्रधानाध्यापकं प्रति लिखितमिदं पत्रं मंजूषा सहायतया पूरयत-

(i) …… सेवायाम् ……

प्रधानाध्यापक महोदय ।

कखग- उच्च विद्यालयः राँचीनगरम्।

विषयः - अवकाशाय आवेदनपत्रम्।

महाशय,

सविनयं (ii) … निवेदनम् …….. इदम् अस्ति यत् (iii) …… अहम् …..ह्यः ज्वरेण (iv)… पीड़ितः ……आसम् । अस्मात् (v) … कारणात् ……अहं विद्यालयम् आगन्तुम् (vi) … असमर्थः …….अस्मि। चिकित्सक: मम कृते विश्रामं कर्तुं (vii) … परामर्शम् ……. दतवान्। अत एव त्रयाणां दिवसानां (viii) … अवकाशः ……प्रदाय ममोपरि भवान् (ix) ...... अनुग्रहं.... करोतु । एतदर्थ सदैव ऋणी भविष्यामि ।

सधन्यवादः ।

भवतः (x) .. आज्ञाकारी... छात्रः

महेश्वरः कक्षा - नवमी।

तिथिः ………

(मंजूषा : अनुग्रहं, सेवायाम्, पीडितः असमर्थः कारणात्, परामर्शम्, आज्ञाकारी, अवकाशम्, निवेदनम्, अहम्)

48. अधोदत्तं चित्रं दृष्ट्‌वा प्रदत्तमञ्जूषायदसहायतया संस्कृते पञ्चवाक्यानि रचयत

(मञ्जूषा उद्यानम्, सूर्यः, चटका, कन्दुकम्, पुष्पाणि, बालाः जनाः, क्रीडन्ति, वृक्षाः)

उत्तर:

(i) इदं एकस्य उद्यानस्य चित्र अस्ति।

(ii) सूर्यः उदयति।

(iii) अत्र अनेक जनाः क्रीडन्ति, भ्रमन्ति च ।

(iv) उद्याने विशालाः वृक्षाः, पुष्पाणि अपि सन्ति।

(v) बालकाः पादकन्दुकम् क्रीड़न्ति।

49. 'अस्माकं राज्यम्' विषयमधिकृत्य प्रदत्तमञ्जूषापदसहायतया संस्कृते पञ्चवाक्यानाम् एकम् अनुच्छेदं लिखत -

अस्माकं राज्यम्

मञ्जूषा - राजमार्ग, झारखण्डराज्यम्, औद्योगिकम्, आरोग्यशालाः, राजधानी, उन्नतिपथम्, शिक्षालयाः जलप्रपातो; कार्यालयाः, रमणीया, प्रकृतिः, मुख्यमंत्री, सौविध्यम्

उत्तर :

1. अस्माकं राज्य झारखंड राज्य वर्तते ।

2. अस्य राजधानी राँचीनगरम् अस्ति ।

3. अत्र अनेके जलप्रपाताः सन्ति।

4. अत्र प्रकृतिः रमणीया अस्ति।

5. अस्मिन् राज्ये राजमार्गाः, शिक्षालयाः च सुव्यवस्थिताः सन्ति।

50. अधोलिखितवाक्येषु रेखांकितपदमाधृत्य प्रश्न-निर्माणं कुरुत -

(i) आर्यस्य वन्दनायां लव इत्यात्मानं श्रावयामि।

उत्तर : कस्य

(ii) धैर्यवान् लोके परिभवं न प्राप्नोति।

उत्तर : कुत्र

(iii) उभौ चत्वरे शवं स्थापितवन्तौ ?

उत्तर : कस्मिन्

(iv) क्रोधः नराणां प्रथमः शत्रुः अस्ति।

उत्तर : कः

(v) जनकेन सुताय शैशवे विद्याधनं दीयते?

उत्तर : कस्म

51. अघोलिखितवाक्यानि कथाक्रमानुसारेण पुनः लिखत -

प्रश्न :

1. एकः शरीरेण दुर्बलः जवेन गन्तुम् अशक्तः चासीत्।

उत्तर : कृषकः बलीवर्दाभ्यांक्षेत्रकर्षणं कुर्वत्रासीत्।

2. कृषकः वृषभौ नीत्वा गृहम् आगच्छत्।

उत्तर : एकः शरीरेण दुर्बलः जवेन गन्तुम् अशक्तः चासीत्।

3. सः बलीवर्दः क्षेत्रे अपतत्।

उत्तर : सः बलीवर्दः क्षेत्रे अपतत्।

4. सर्वत्र जलोपप्लवः सञ्जातः।

उत्तर : सर्वत्र जलोपप्लवः सञ्जातः ।

5. कृषकः बलीवर्दाभ्यांक्षेत्रकर्षणं कुर्वत्रासीत्।

उत्तर : कृषकः वृषभौ नीत्वा गृहम् आगच्छत्।

52. 'जन्तुशाला' विषयमधिकृत्य प्रदत्तमञ्जूषापदसहायतया संस्कृते पञ्चवाक्यानाम् एकम् अनुच्छेदं लिखत -

जन्तुशाला

मञ्जूषा - जन्तुशाला, सिंहः, पिंजरे, जनाः, पशून्, जले, वानराः, गजाः, सर्पाः, भल्लूकः, वृक्षस्य उपरि,

उत्तर:

1. मम नगरे एका जन्तुशाला अस्ति।

2. अस्यां जन्तुशालायां वहवः वनपशवः सन्ति।

3. वनमृगाः इतस्ततः भ्रमन्ति।

4. वनमानुषः वृक्षे अस्ति।

5. वानराः वृक्षेषु इतस्ततः कूर्दन्तः सन्ति।

Question Solution

Class 10 Sanskrit SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Sanskrit SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Sanskrit SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Sanskrit SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Sanskrit Jac Model Paper Solution 2025-26

Class 10 गणित (Mathematics) SET-6 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 गणित (Mathematics) SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 गणित (Mathematics) SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 गणित (Mathematics) SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 गणित (Mathematics) SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 गणित (Mathematics) Jac Model Paper Solution 2025-26

Class 10 English SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 English SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 English SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 English SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 English SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 English Jac Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Hindi -A SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Hindi -A SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Hindi -A SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Hindi -A SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Hindi -A SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Hindi -A JAC Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Science (विज्ञान) SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Science (विज्ञान) SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Science (विज्ञान) SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Science (विज्ञान) SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Science (विज्ञान) SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Science Jac Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Social Science All Subjects Model Question Answer 2025-26

Class 10 Social Science SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Social Science SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Social Science SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Social Science SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Social Science SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Social Science Jac Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Hindi-A Jac Model Paper Solution 2025-26

Class 10 Economics All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer 

Class 10 Civics (नागरिकशास्त्र) All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer 

Class 10 History (इतिहास) All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer 

Class 10 Geography (भूगोल) All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer

Class 10 Science Jac Model Paper 2024-25

Class 10 Social Science Jac Model Paper 2024-25

Class 10 Hindi (A) Jac Model Paper Solution 2024-25

10th Hindi Jac Model Question Solution,2022-23

Sanskrit (संस्कृत) Jac Model Question Solution, 2022-23

Class X सामाजिक विज्ञान मॉडल प्रश्नपत्र 2022-23

10th Science (विज्ञान) Model Question Solution, 2022-23

Useful Link

Class 9th & 10th	Click Here
Class 11th & 12th	Click Here
University Economics	Click Here
11th & 12th Model Question Solution	Click Here
Hindu Mythological Secrets	Click Here
Quiz	Click Here
JAC Exam. Question & Solution	Click Here
Department Letter, Exam. & NEWS	Click Here
TGT-PGT-JPSC	Click Here
Department Letter, Exam. & NEWS.	Click Here
JAC BOARD NEWS	Click Here
Online Test	Click Here
YouTube	Click Here