Class 10 संस्कृत Set-1
JAC Model Sample Question Papers with Answers
JCERT द्वारा जारी
सामान्य
निर्देश :
1.
परीक्षार्थी यथासंभव अपने शब्दों में ही उत्तर दें। पुस्तिका में 33 मुद्रित पृष्ठ
है।
2.
इस प्रश्न पत्र में चार खण्ड-A, B, C एवं D है। कुल प्रश्नों की संख्या 52 है।
3.
खण्ड A में कुल 30 बहुविकल्पीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न के चार विकल्प दिए गए हैं,
इनमें से एक सही विकल्प का चयन कीजिए। प्रत्येक प्रश्न का मान 1 अंक निर्धारित है।
4.
खण्ड B में प्रश्न संख्या 31-38 अति लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। इनमें से किन्हीं छह प्रश्नों
के उत्तर दीजिए।
5.
खण्ड C में प्रश्न 39-46 लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। इनमें से किन्हीं छह प्रश्नों के
उत्तर दीजिए। प्रत्येक प्रश्न का मान 3 अंक निर्धारित है।
6.
खण्ड D में प्रश्न संख्या 47-52 दीर्घ उत्तरीय प्रश्न हैं। इनमें से किन्हीं चार प्रश्नों
के उत्तर दीजिए। प्रत्येक प्रश्न का मान 5 अंक निर्धारित है।
खण्ड - A
प्रश्न
1 से 30 तक बहुविकल्पीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न के लिए 01 अंक निर्धारित हैं।
निर्देश
- अघोलिखितं अपठितगद्यांशं पठित्वा विकल्पेभ्यः उत्तराणि चित्वा लिखत -
एकस्मिन्
तरौ हंसकाकौ निवासं कृतवन्तौ। एकदा ग्रीष्मर्ती परिश्रान्तः कश्चित् पथिकः धनुर्वाणं
समीपे निधाय प्रसुप्तः। क्षणान्तरे तस्य मुखात् वृक्षच्छाया अपगता तन्मुखं तप्तम्।
वृक्षास्थि तेन हंसेन पक्षौ प्रसारितौ। तन्मुखे छाया कृताः लब्धनिद्रासुखेन पचिकेन
मुखम् उद्घाटितम्। परसुखम् असहिष्णुः काकः तस्य मुखे पुरीषोत्सर्गः कृत्वा पलायितः।
पान्थेन उपरि निरीक्षितम्। तेन हंसः दृष्टः। पथिकः अचिन्तयत् यत् एतेन हंसेन पुरीषोत्सर्गः
कृतः। क्रुद्धः पथिकः वाणेन तं हतवान्।
1. हंसकाकौ कुत्र निवासं कृतवन्तौ ?
(1)
प्रांगणे
(2) तरौ
(3)
भित्तिपटले
(4)
पर्वते।
2. पथिकः कीदृशः आसीत् ?
(1)
हर्षित
(2)
खिन्नः
(3) परिश्रान्तः
(4)
रुग्णः।
3. केन पक्षौ प्रसारितौ।
(1)
मयूरेण
(2)
काकेन
(3)
बकेन
(4) हंसेन।
4. काकस्य प्रकृतिः कीदृशा आसीत् ?
(1) असहिष्णुः
(2)
करुणाकातरः
(3)
परोपकारी
(4)
अधार्मिकी।
निर्देशः
अधोलिखितं पठितगद्यांशं पठित्वा विकल्पेभ्यः उत्तराणि चित्वा लिखत -
अस्ति
देउलाख्यो ग्रामः। तत्र राजसिंहः नाम राजपुत्रः वसति स्म। एकदा केनापि आवश्यककार्येण
तस्य भार्या बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता पितुगृहं प्रति चलिता। मार्गे गहनकानने सा एकं
व्याघ्रं ददर्श। सा व्याघ्रमागच्छन्तं दृष्ट्वा धाष्टट्र्थात, पुत्रो चपेटया प्रत्य
जगाद- 'कथमेकैशो व्याघ्रभक्षणाय कलहं कुरूथ? अयम् एकः तावत् विभज्य भुज्यताम् । पश्चात्
अन्यो द्वितीयः कश्चित् लक्ष्यते।' इति श्रुत्वा व्याघ्रमारी काचिदियमिति मत्वा व्याघ्रो
भयाकुलचित्तो नष्टः।
5. ग्रामस्य किं नाम आसीत् ?
(1)
कर्मपुरः
(2) देउला
(3)
मणिका
(4)
ब्रजपुरः
6. राजपुत्रस्य कः आसीत्?
(1)
देवदत्तः
(2)
सुदर्शनः
(3)
पुरुषोत्तमः
(4) राजसिंहः
7. बुद्धिमती केन उपेता पितुर्गृहं प्रति चलिता?
(1)
पित्रा
(2)
मात्रा
(3) पुत्रद्वयेन
(4)
मित्रेण
8. बुद्धिमती मार्गे गहनकानने कम् अपश्यत्?
(1) व्याघ्रम्
(2)
भल्लूकम्
(3)
सिंहम्
(4)
पितरम्
or, बुद्धिमती पुत्रौ कया प्रहृत्य जगाद ?
(1)
दण्डेन
(2) चपेट्या
(3)
पादेन
(4)
खड्गेन
निर्देशः
अधोलिखितं पठितपद्यांशं पठित्वा विकल्पेभ्यः उत्तराणि चित्वा लिखत -
क्रोधो
हि शत्रुः प्रथमो नराणां,
देहस्थितो
देहविनाशनाय।
यथास्थितः
काष्ठगतो हि वह्निः,
स
एव वह्निर्दहते शरीरम्।।
9. क्रोधः केषां प्रथमः शत्रुः ?
(1)
लोभानाम्
(2)
जनकानाम्
(3) नराणाम्
(4)
बालकानाम्
10. काष्ठगतः वह्निः कं दहते?
(1)
दुग्धम्
(2) काष्ठम्
(3)
पुष्पम्
(4)
मुखम्
11. क्रोधः कुत्र तिष्ठति ?
(1)
जले
(2)
मित्रे
(3)
नक्षत्रे
(4) देहे
12. शरीरगतः वह्निः कः अस्ति?
(1) क्रोधः
(2)
अश्वः
(3)
पर्वतः
(4)
चन्द्रः
निर्देशः
अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि विकल्पेभ्यः चित्वा लिखत -
उभौ
- (अनिच्छां नाटयतः) राजन् । अलमतिदाक्षिण्येन।
रामः
- अलमतिशालिनतया।
भवति
शिशुजनो बयोऽनुरोधाद्
गुणमहतामपि
लालनीय एव।
व्रजति
हिमकरोऽपि बालभावात्
पशुपति-मस्तक-केतकच्छदत्वम्
।।
रामः
- एष भवतोः सौन्दर्यावलोकजनितेन कौतूहलेन पृच्छामि –
क्षत्रियकुल
- पितामहयोः सूर्यचन्द्रयोः को वा भवतोर्वशस्य कर्त्ता?
लवः
- भगवान् सहस्त्रदीधितिः ।
रामः
- कथमस्मत्समानाभिजनौ संवृत्तौ ?
13. कः अतिदाक्षिण्यं दर्शयति?
(1)
विदूषक
(2)
कुशः
(3)
लवः
(4) रामः
14. कुशलवयोः वंशस्य कर्ता कः?
(1)
वाल्मीकिः
(2) सहस्त्रदीधितिः
(3)
हिमकरः
(4)
विदूषकः
15. वयोऽनुरोधात् कः लालनीयः भवति?
(1) शिशुजनः
(2)
विदूषकः
(3)
हिमकरः
(4)
वाल्मीकिः
16. 'दाक्षिण्येन' इति पदे का विभक्तिः?
(1)
प्रथमा
(2)
द्वितीया
(3) तृतीया
(4)
चतुर्थी
निर्देशः-
रेखांकितपदेषु प्रश्नवाचकपदानि चित्वा लिखत -
17. एतादृशी भयावह घटना गढ़वाल क्षेत्रे घटिता।
(1) कुत्र
(2)
कदा
(3)
श्वः
(4)
कथम्
18. आत्महितैषिभिः सदा व्यायामः कर्तव्यः।
(1)
कस्मै
(2)
केष
(3)
कुत्र
(4) कै:
19. सः भारवेदनया क्रन्दति।
(1) कय
(2)
केन
(3)
कुत्र
(4)
कदा
20. भृगाः रसालमुकुलानि समाश्रयन्ते।
(1)
का
(2)
काम्
(3) कानि
(4)
कस्मात्
निर्देशः
अधोलिखितवाक्येषु रेखांकितपदानां सन्धिं विच्छेदं वा चित्वा लिखत -
21. तथा + अपि वृषः न उत्थितः ।
(1)
तथोअपि
(2) तथापि
(3)
तथौपि
(4)
तथेपि
22. कश्चन निर्धनो जनः किञ्चिद् वित्तमुपार्जितवान्।
(1) कः + चन
(2)
कश् + चन
(3)
क + श्चन
(4)
कः + श्चन
23. सज्जनः पुरुषः सः।
(1) सत् + जनः
(2)
सज + जनः
(3)
सज्ज + नः
(4)
स + जनः
24. तत्र एकः सरोवरः अस्ति।
(1)
सरस् + वरः
(2)
सरो + वरः
(3)
सरः + वराः
(4) सरः + वरः
निर्देशः
- रेखांकितपदानां प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा समुचितं विकल्पं चित्वा लिखत
-
25. कार्य यथाकालं करणीयम्।
(1) कृ + अनीयर्
(2)
क्रा + अनीयर्
(3)
करण + अनीयर्
(4)
क्री + अनीयर्
26. अश्वाः मार्गे धावति।
(1)
अश्व + डाप्
(2)
अश्व + चाप
(3)
अश्वाः + चाप्
(4) अश्व + टाप्
27. इदं एकं मासिकं पत्रम् अस्ति।
(1) मास + ठक्
(2)
मास + मतुप्
(3)
मास + इणि
(4)
मास + तमप्
निर्देशः
- उचित-अव्ययपदं विकल्पेभ्यः चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
28. उद्यमी ……….सर्वं प्राप्नोति ।
(1)
इव
(2) एव
(3)
अधुना
(4)
विना
29. वने सिंहा ………गर्जन्ति ।
(1) उच्चैः
(2)
पुरा
(3)
मा
(4)
कुतः
30. वने पशवः ......... भ्रमन्ति।
(1)
पुरा
(2)
तथा
(3) इतस्ततः
(4)
नूनम्
खण्ड - B
प्रश्न संख्या 31 से 38 तक अति लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। प्रत्येक
प्रश्न का मान 2 अंक निर्धारित हैं। इनमें से किन्हीं 6 प्रश्नों का उत्तर दीजिए।
निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि
लिखत -
कश्चित् कृषकः बलीवर्दाभ्यां क्षेत्रकर्षणं कुर्वन् आसीत्।
तयोः बलीवर्दयोः एकः शरीरेण दुर्बलः जबेन गन्तुम् अशक्तः आसीत्। अतः कृषकः तं दुर्बलं
वृषभं तोदनेन नुद्यमानः अवर्तत। सः वृषभः हलमूढवा गन्तुमशक्तः क्षेत्रे पथात्। क्रुद्धः
कृषीवलः तमुत्थापयितुं बहुवारम् बत्नमकरोत्। तथापि वृषभः नोत्थितः। भूमौ पतिते स्वपुत्रं
दृष्ट्वा सर्वधेनूनां मातुः सुरथेः नेत्राभ्यामश्रूणि आविरासन्।
31. कृषकः किं करोति स्म?
उत्तर: कृषकः क्षेत्रकर्षणं करोति स्म।
32. बलीवर्दयोः एकः कीदृषः आसीत् ?
उत्तर : बलीवर्दयोः एकः शरीरेण दुर्बलः आसीत्।
निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि
लिखत -
विचित्रा दैवगतिः। तस्यामेव रात्रौ तस्मिन् गृहे कश्चन चौरः
गृहाभ्यन्तरं प्रविष्टः। तत्र निहितामेकां मञ्जूषाम् आदाय पलायितः। चौरस्य पादध्वनिना
प्रबुद्धोऽतिथिः चौरशङ्कया तमन्वधावत् अगृहणाच्च, परं विचित्रमघटत। चौरः एव उच्चैः
क्रोशितुमारभत "चौरोऽयं चौरोऽयम्" इति। तस्य तारस्वरेण प्रबुद्धाः ग्रामवासिनः
स्वगृहाद् निष्क्रम्य तत्रागच्छन् बराकमतिधिमेव च चौरं मत्वाऽभसंयन। यद्यपि ग्रामस्थ
आरक्षी एव चौर आसीत्। तत्क्षणमेव रक्षापुरुषः तम् अतिथि चौरोऽयम् इति प्रख्याप्य कारागृहे
प्राक्षिपत्।
33. रात्रौ गृहीजनस्य गृहाभ्यन्तरं कः प्रविष्टः?
उत्तर : रात्रौ गृहीजनस्य गृहाभ्यन्तरं चौरः प्रविष्टः ।
34. चौरः काम् आदाय पलायितः?
उत्तर : चौरः मञ्जूषाम् आदाय पलायितः।
निर्देशः अधोलिखितं पां पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत
-
सेवितव्यः महावृक्षः फलच्छाया समन्वितः।
यदि दैवात् फलं नास्ति छायाकेन निवार्यते ।।
35. कीदृशः महावृक्षः सेवितव्यः?
उत्तर : फलच्छायासमन्वितः महावृक्षः सेवितव्यः।
36. दैवात् कस्य लाभे संदेहः?
उत्तर : दैवात् फलस्य लाभे संदेहः।
निर्देश: अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि
लिखत -
काकः - आम सत्यं कथितं त्वया वस्तुतः वनराजः भवितुं तु अहमेव
योग्यः।
पिकः - (उपहसन्) कथं त्वं योग्यः वनराजः भवितुं, यत्र तत्र
का का इति कर्कशध्वनिना वातावरणमाकुलीकरोषि। न रूपम्, न ध्वनिरस्ति। कृष्णवर्णम् मेध्यामेध्यभक्षकं
त्वां कथं वनराजं मन्यामहे वयम् ?
काकः - अरे ! अरे ! किं जल्पसि ? यदि अहं कृष्णवर्णः तर्हि
त्वं किं गौराङ्गः ? अपि च विस्मर्यंते किं यत् मम सत्यप्रियता तु जनानां कृते उदाहरणस्वरूपा
'अमृतं वदसि चेत् काकः दशेत' इति प्रकारेण। अस्माकं परिश्रमः ऐक्यं च विश्वप्रथितम्।
अपि च काकचेष्टः विद्यार्थी एव आदर्शच्छात्रः मन्यते।
पिकः - अलम् अलम् अतिविकत्थनेन।
पूर्णवाक्येन
उत्तरत -
37. पिकस्य वर्णः कीदृशः भवति?
उत्तर
: पिकस्य वर्णः कृष्णवर्णः भवति।
38. कः वातावरणम् आकुलीकरोति ?
उत्तर
: काकः वातावरणं कर्कशध्वनिना आकुली करोति।
or, काकचेष्टः विद्यार्थी कीदृशः छात्रः मन्यते ?
उत्तर
: काकचेष्टः विद्यार्थी आदर्शः छात्रः मन्यते।
खण्ड - C
प्रश्न
संख्या 39 से 46 तक लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न का मान 3 अंक निर्धारित
हैं। इनमें से किन्हीं 6 प्रश्नों का उत्तर अधिकतम 150 शब्दों में दीजिए।
निर्देशः
- अधोलिखितश्लोकस्य अन्वर्य मञ्जूषातः पदानि चित्वा पूरयत -
39. अघोलिखितश्लोकस्य अन्वयं मञ्जूषातः पदानि चित्वा पूरयत -
विचित्रे
खलु संसारे नास्तिकिञ्चित् निरर्थकम् ।
अश्वश्चेद्
धावने बीरः भारस्य वहने खरः ।।
अन्वयः
- विचित्रे संसारे खलु किञ्चत् …..(1) ……नास्ति। अश्वः चेत् …….(ii)......वीरः तर्हि
भारस्य वहने ……(iii) ……. वीरः अस्ति।
(मञ्जूषाः
खरः, निरर्थकम्, घावने)
उत्तर
:
(i)
निरर्थकम्
(ii)
धावने
(iii)
खरः
40. अधोलिखित श्लोकस्य भावार्थं मंजूषातः उचित पदानि चित्वा लिखत –
सेवितव्यो
महावृक्षः फलच्छायासमन्वितः।
यदि
दैवात् फलं नास्ति छाया केन निवार्यते ।।
भावार्थः
- संसारे सदैव ……(1)……. छायया च युक्तः महान् वृक्षः आश्रितव्यः भवति। यदि दुर्भाग्यवशात्
तस्मिन् वृक्षे ……(ii)……. न अपि भवेयुः तथापि तं ...... (iii)...... दातुं कश्चित्
अपि रोढुं न शक्नोति।
मञ्जूषा
(फलानि, छायां, फलै)
उत्तर
: (i) फलानि
(ii)
फलै
(iii)
छायां।
41. अंकानां स्थाने संस्कृते समयं लिखत -
(i)
मम् पिता.….. (10.00) वादने कार्यालयं गच्छति।
(ii)
सः विद्यालयं….... (4.30) वादने गृहं प्रत्यागच्छति।
(iii)
सः रात्रौ…… (11.15) वादने स्वपिति।
उत्तर
: (i) दश
(ii)
सार्घ चतुर्
(iii)
सपाद दश।
42. वाच्यानुसारं समुचितं विकल्पं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
(i) चन्द्रः तमः ……..।
(a)
हनन्ति
(b) हन्यते
(c)
हन्यन्ते
(d)
हन्ति
(ii) अधुना अहं लेखं ………।
(a)
लिखति
(b)
लिखन्ति
(c) लिखामि
(d)
लिखसि
(iii) अम्बा ……..पचति।
(a)
ओदनः
(b)
ओदनाय
(c)
ओदनस्य
(d) ओदनम्
43. अधोलिखितवावयेषु रेखांकितपदानि संशोध्य
लिखत -
(i) भवान् सम्प्रति कुत्र गच्छसि ?
(ii) मम् मित्रः मूर्खः अस्ति।
(iii) वृक्षेण पत्राणि पतन्ति।
उत्तर:
(i) गच्छति
(ii) मित्रम्
(iii) वृक्षात्।
44. अघोलिखितवाक्येषु रेखांकितषदानां समासं
विग्रहं वा विकल्पेभ्यः चित्वा लिखत-
(क) यथाशक्तिः कार्यं साधय।
(a) शक्तिम् अनतिक्रम्य
(b) शक्ति अनुसारम्
(c) शक्त्याः अनुसरणम्
(d) शक्त्याः समृद्धिः
(ख) दश आननानि यस्य स लंकाधिपतिः आसीत्।
(a) दशाननानि
(b) दशाननम्
(c) दशाननः
(d) दशाननाः
(ग) वटुः अष्टाध्यायीं पठितुम् आरभत्।
(a) अष्ट अध्यायाः
(b) अष्टस्य अध्यायस्य समाहारः
(c) अष्टानां अध्यायानां समाहारः
(d) अष्ट अध्यायानां समाहारः
45. अधोलिखितपदानां समानार्थकपदैः सह मेलनं
कुरुत
(क) रसालः (i) अचिरम्
(ख) काननम् (ii) द्रुतगत्या
(ग) चक्षुर्य्याम् (iii) आम्रम्
(घ) शीघ्रम् (iv) वनम्
(ङ) स्वतन्त्रः (v) नेत्राभ्याम्
(च) जवेन (vi) मुक्तः
उत्तर :
(क) (iii), (ख) (iv), (ग) (v), (घ)
(i), (ङ) (vi), (च) (ii)
46. निर्देशानुसारं लिखत -
(क) 'सर्वत्र प्रकाशः एव प्रकाशः भवति।' अत्र क्रियापदं किम्
अस्ति ?
(ख) 'मधुरः कालः' अनयोः पदयोः विशेषणपदं किम् ?
(ग) 'एकः वृद्धः' अनयोः पदयोः विशेष्यषदं किम्?
उत्तर :
(क) भवति (ख) मधुरः (ग) वृद्धः
खण्ड - D
प्रश्न संख्या 47 से 52 तक दीर्घ उत्तरीय प्रश्न हैं। प्रत्येक
प्रश्न का मान 5 अंक निर्धारित हैं।
इनमें से किन्हीं 4 प्रश्नों का उत्तर अधिकतम 250 शब्दों
में दीजिए।
47. भवान् अनुरागः। भवतः विद्यालयः छात्रान्
शैक्षिकयात्रायै जोधपुरं नेष्यति। पितुः आज्ञाप्राप्त्यर्थं लिखिते अस्मिन् पत्रे शब्दसूची
सहायतया रिक्तस्थानपूर्ति कुरुत-
मञ्जूषा - यात्राव्ययार्थम्, छात्रावासतः, भवताम्, पितुमहोदयाः,
ऐतिहासिकम्, प्रेषयन्तु, नमोनमः, अम्बायै, कुशलता, शैक्षिकयात्रायै
(i)…….
दिनाङ्कः
आदरणीयाः
(ii).......
सादरं
(iii)………
भवतां
पत्रं प्राप्तं (iv)……. च ज्ञाता। मम विद्यालयः शरदावकाशे छात्रान्
(v).................जोधपुरं नेष्यति। अहम् अपि एतत् (vi)……. नगरं द्रष्टुम् इच्छामि।
मह्यं ….. (vii)………. पञ्चशतं रूप्यकाणि (viii)……… भवन्तः।
शेषं
कुशलम्। (ix)…….मम प्रणामाः।
अनुजाय
च स्नेहः।
(x)
…….. पुत्रः
अनुरागः
उत्तर
:
(i)
छात्रावासतः
(ii)
पितृमहोदयाः
(iii)
नमोनमः
(iv)
कुशलता
(v)
शैक्षिकयात्रायै
(vi)
ऐतिहासिकं
(vii)
यात्राव्ययार्थं
(viii)
प्रेषयन्त
(ix)
अम्बाये
(x)
भवताम्
48. चित्रं दृष्ट्वा प्रदत्त-मंजूषा-सहायतया संस्कृते पञ्च-वाक्यानि
लिखन्तु -
मञ्जूषा
- नौका, तीरे, जलम् जनाः, भ्रमन्ति, आधुनिकयुगस्य, समृद्धेः, विशालभवनानि, प्रसन्नाः,
शान्तम्, सुन्दर, सागरे
उत्तर :
(i) इदं नौका-विहारस्य सुन्दरं चित्रम् अस्ति।
(ii) जनाः जले नौकया भ्रमन्ति।
(iii) तत्र वातावरणं शान्तं वर्तते।
(iv) आधुनिकविज्ञानस्य समृद्धेः विशालभवनानि सन्ति।
(v) सर्वे अतीव प्रसन्नाः दृश्यन्ते।
49. 'मम विद्यालयः' विषयमधिकृत्य प्रदत्तमञ्जूषापदसहायतया
संस्कृते पञ्चवाक्यानाम् एकम् अनुच्छेदं लिखत -
मम विद्यालयः
मञ्जूषा - आदर्शः विद्यालयः, श्रेष्ठः प्राचार्यः, शिक्षकाः,
विषयान्, सहस्रं छात्राः, बालक-बालिकाः, नगरे, पंक्तिबद्धाः, प्रार्थयन्ति, वृक्षाः,
क्षेत्रम्, उद्यानम्
उत्तर :
1. नगरे मम विद्यालयः एकः श्रेष्ठः आदर्शः च विद्यालयः अस्ति।
2. अस्य प्रांगणस्य उद्याने वृक्षाः अपि सन्ति।
3. सहस्रः छात्राः पंक्तिबद्धाः ईश्वरं प्रार्थयन्ति
4. प्राचार्यः शिक्षकाः च सर्वान् विषयान् छात्रान् पाठयन्ति।
5. क्रीडाक्षेत्रे बालकाः बालिकाः च क्रीडनित।
50. अधोलिखितवाक्येषु रेखांकितपदमाधृत्य प्रश्न-निर्माणं कुरुत -
(i)
त्वं मानुषात् विभेषि।
(ii)
भारस्य वहने खरः वीरः अस्ति।
(iii)
बुद्धयः परेङ्गितफलाः भवन्ति
(iv)
पुरा त्वया मह्यं व्याघ्नत्रयं दत्तम्।
(v)
सः भारवेदनया क्रन्दति स्म।
उत्तर
:
(i)
कस्मात् (ii) कस्य (iii) के (iv) कस्मै (v)
कया
51. अधोलिखितवाक्यानि कथाक्रमानुसारेण पुनः लिखत -
प्रश्न
:
1.
सिंहस्य दुरवस्थां दृष्ट्वा सर्वे जीवाः हसन्ति
2.
बकः कथयति अहम् अविचलः ध्यानमग्नः अतः अहं योग्यः।
3.
पिकः कथयति अहं मधुरभाषिणी अतः अहमेव योग्यः।
4.
सिंहः क्रोधेन गर्जति अहं वनराजः अस्मि ।
5.
वानरः कथयति राजा तु रक्षकः भवति परं भवान् तु भक्षकः।
उत्तर
:
1.
सिंहस्य दुरवस्थां दृष्ट्वा सर्वे जीवाः हसन्ति।
2.
सिंहः क्रोधेन गर्जति अहं वनराजः अस्मि ।
3.
वानरः कथयति राजा तु रक्षकः भवति परं भवान् तु भक्षकः।
4.
पिकः कथयति अहं मधुरभाषिणी अतः अहमेव योग्यः
5.
बकः कथयति अहम् अविचलः ध्यानमग्नः अतः अहं योग्यः।
52. 'मम प्रिय शिक्षकः' विषयमधिकृत्य प्रदत्तमञ्जूषापदसहायतया संस्कृते
पञ्चवाक्यानाम् एकम् अनुच्छेदं लिखत -
मम
प्रिय शिक्षकः / मम संस्कृतशिक्षक
मञ्जूषा
- मनसा, प्रियः, स्निह्यति, छात्रान्, कदापि, अध्यापकः ताडयति, अनुशासनप्रियः, मृदुभाषी,
सत्यवादी, संस्कृतम्, पाठ्यति
उत्तर
:
1.
मम प्रियः शिक्षकः श्रीराम शर्मा अस्ति
2.
सः छात्रान् संस्कृतं मनसा पाठयति।
3.
सः एकः अनुशासनप्रियः, मृदुभाषी, सत्यवादी अध्यापकः अस्ति।
4.
सः कदापि छात्रान् न ताडयति।
5.
सः छात्रेभ्यः स्निह्यति, अतः सर्वप्रियः अस्ति।
Question Solution
Class 10 Sanskrit Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-6 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A JAC Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science All Subjects Model Question Answer 2025-26
Class 10 Social Science SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi-A Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Economics All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer
Class 10 Civics (नागरिकशास्त्र) All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer
Class 10 History (इतिहास) All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer
Class 10 Geography (भूगोल) All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer
Class 10 Science Jac Model Paper 2024-25
Class 10 Social Science Jac Model Paper 2024-25
Class 10 Hindi (A) Jac Model Paper Solution 2024-25
10th Hindi Jac Model Question Solution,2022-23
Useful Link
Class 9th & 10th | |
Class 11th & 12th | |
University Economics | |
11th & 12th Model Question Solution | |
Hindu Mythological Secrets | |
Quiz | |
JAC Exam. Question & Solution | |
Department Letter, Exam. & NEWS | |
TGT-PGT-JPSC | |
Department Letter, Exam. & NEWS. | |
JAC BOARD NEWS | |
Online Test | |
YouTube |
