Class 10 संस्कृत Set-2
JAC Model Sample Question Papers with Answers
JCERT द्वारा जारी
सामान्य
निर्देश :
1.
परीक्षार्थी यथासंभव अपने शब्दों में ही उत्तर दें। पुस्तिका में 33 मुद्रित पृष्ठ
है।
2.
इस प्रश्न पत्र में चार खण्ड-A, B, C एवं D है। कुल प्रश्नों की संख्या 52 है।
3.
खण्ड A में कुल 30 बहुविकल्पीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न के चार विकल्प दिए गए हैं,
इनमें से एक सही विकल्प का चयन कीजिए। प्रत्येक प्रश्न का मान 1 अंक निर्धारित है।
4.
खण्ड B में प्रश्न संख्या 31-38 अति लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। इनमें से किन्हीं छह प्रश्नों
के उत्तर दीजिए।
5.
खण्ड C में प्रश्न 39-46 लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। इनमें से किन्हीं छह प्रश्नों के
उत्तर दीजिए। प्रत्येक प्रश्न का मान 3 अंक निर्धारित है।
6.
खण्ड D में प्रश्न संख्या 47-52 दीर्घ उत्तरीय प्रश्न हैं। इनमें से किन्हीं चार प्रश्नों
के उत्तर दीजिए। प्रत्येक प्रश्न का मान 5 अंक निर्धारित है।
खण्ड - A
प्रश्न
1 से 30 तक बहुविकल्पीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न के लिए 01 अंक निर्धारित हैं।
निर्देश
- अधोलिखितं अपठितगद्यांशं पठित्वा विकल्पेभ्यः उत्तराणि चित्वा लिखत
"एकस्मिन्
वने एकः विशालः वृक्षः आसीत्। तस्मिन् बहवः खगाः वसन्ति स्म। एकदा ते अतीव बुभुक्षिताः
आसन्। अतः भोजनं खादितुम् इतस्ततः भ्रमन्ति स्म। ते दूर-दूरं गच्छन्ति स्म। अन्ते च
एकस्मिन् क्षेत्रे तण्डुलकणान् अपश्यन्। ते तत्र गत्वा प्रसन्नतया तण्डुलान् खादन्ति
स्म परन्तु जालेन बद्धाः अभवन्। अधुना किं करणीयम् इति चिन्तयित्वा ते सर्वे जालेन
सह एब एक स्वमित्रम् उपागच्छन्। तेषां मित्रम् एकः मूषकः आसीत्। सः जालं दन्तैः अकर्तयत्।
अन्ते सर्वे स्वतन्त्राः भूत्वा अनृत्यन् अगायन् च सुखं तु एकतायाम् एव विद्यते।"
1. विशालवृक्षे के वसन्ति स्म?
(1)
पशवः
(2)
मूषकाः
(3) खगाः
(4)
सर्पाः
2. खगानां मित्रं कः आसीत् ?
(1) मूषक
(2)
खगः
(3)
गजः
(4)
वृक्षः
3. सुखं कुत्र विद्यते ?
(1)
लतायाम्
(2)
सुधायाम
(3)
रमायाम्
(4) एकतायाम्
4. खगाः प्रसन्नतया किं खादन्ति स्म?
(1)
घटान
(2)
तण्डुलान्
(3)
अश्वान्
(4) गजान्
निर्देशः
अधोलिखितं पठितगद्यांशं पठित्वा विकल्पेभ्यः उत्तराणि चित्वा लिखत -
विचित्रा
दैवगतिः। तस्यामेव रात्रौ तस्मिन् गृहे कश्चन चौरः गृहाभ्यन्तरं प्रविष्टः। तन्त्र
निहितामेकां मञ्जूषाम् आदाय पलायितः। चौरस्य पादध्वनिना प्रबुद्धोऽतिथिः चौरशङ्कया
तमन्वधावत् अगृहृणाच्च, परं विचित्रमघटत। चौरः एव उच्चैः क्रोशितुमारभत
"चौरोऽयं चौरोऽयम्" इति। तस्य तारस्वरेण प्रबुद्धाः ग्रामवासिनः
स्वगृहाद् निष्क्रम्य तत्रागच्छन् वराकमतिथिमेव च चौरं मत्वाऽभर्त्सयन। यद्यपि
ग्रामस्य आरक्षी एव चौर आसीत्। तत्क्षणमेव रक्षापुरुषः तम् अतिथि चौरोऽयम् इति
प्रख्याप्य कारागृहे प्राक्षिपत्।
5. दैवगतिः कीदृशी अभवत्?
(1)
आनन्दप्रदा
(2)
श्लाघनीया
(3)
दुःखदा
(4) विचित्रा
6. गृहाभ्यन्तरं कः रात्रौ प्रविष्टः आसीत्
(1) चौर:
(2)
पुरोहितः
(3)
वैद्य
(4)
वणिजः
7. अतिथिः केन प्रबुद्धः?
(1) पादध्वनिना
(2)
बमविस्फोटनेन
(3)
शंखनादेन
(4)
शिशुक्रन्दनेन
8. वस्तुतः चौरः कः आसीत्?
(1)
अतिथि
(2)
ग्राम आरक्षी
(3)
महाजनः
(4)
अर्चकः
निर्देशः
अधोलिखितं पठितपद्यांशं पठित्वा विकल्पेभ्यः उत्तराणि चित्वा लिखत –
एकेन
राजहंसेन या शोभा सरसो भवेत्।
न
सा बकसहस्त्रेण परितस्तीरवासिना।।
9. कस्य शोभा एकेन राजहंसेन भवति?
(1)
कूपस्य
(2)
रत्नाकरस्य
(3) सरसः
(4)
निर्झरस्य
10. सरसः तीरे के वसन्ति?
(1)
चटकाः
(2) बका
(3)
वायसाः
(4)
सारिकाः
11. सरसाः शोभा केन भवति?
(1)
काकेन
(2)
बकेन
(3) राजहंसेन
(4)
वृक्षेण
12. सरसः शोभा केन न भवति ?
(1)
मत्स्ये
(2) बकसहस्रे
(3)
राजहंसेन
(4)
काकेन
निर्देशः
अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि विकल्पेभ्यः चित्वा लिखत -
निद्राभंगदुःखेन
वनराजः सन् अपि तुच्छजीवैः आत्मनः एतादृश्या दुरवस्थया श्रान्तः सर्वजन्तून दृष्ट्वा
पृच्छति-
सिंहः
– (क्रोधेन गर्जन्) भोः। अहं वनराजः किं भयं न जायते? किमर्थं मामे वं तुदन्ति
सर्वे मिलित्वा ?
एकः
वानरः - यतः त्वं वनराजः भवितुं तु सर्वथा अयोग्यः राजा तु रक्षकः भवति परंभवान् तु
भक्षकः। अपि च स्वरक्षायामपि समर्थः नासि तर्हि कथमस्मान् रक्षिष्यसि ?
अन्यः
वानरः - किं न श्रुता त्वया पंचतंत्रोक्तिः-
यो
न रक्षति वित्रस्तान् पीड्यमानान्परैः सदा।
जन्तून्
पार्थिवरूपेण स कृतान्तो न संशयः ।।
काकः
- आम् सत्यं कथितं त्वया-वस्तुतः वनराजः भवितुं तु अहमेव योग्यः।
13. वनराजः कैः दुरवस्थां प्राप्तः?
(1)
आखेटकैः
(2) वन्यजीवैः /तुच्छजीवैः
(3)
पर्यटकैः
(4)
जलचरैः
14. कः वानराभ्यां स्वरक्षायाम् असमर्थः आसीत्?
(1) सिंहः
(2)
बकः
(3)
जम्बुकः
(4)
मयूरः
15. वनराजः भवितुं कः सर्वथा अयोग्यः?
(1)
बानरः
(2)
मयूरः
(3) सिंहः
(4)
बकः
16. वस्तुतः राजा कः भवति?
(1) रक्षकः
(2)
भक्षकः
(3)
तुच्छजीवः
(4)
क्रोधी
निर्देशः
- रेखांकितपदेषु प्रश्नवाचकपदानि चित्वा लिखत -
17. महानगरेषु वाहनानाम् अनन्ताः पङ्क्तयः धावन्ति।
(1)
कस्याः
(2) कुत्र
(3)
केषां
(4)
कीदृशं
18. पुरा त्वया मह्यं व्याघ्रत्रयं दत्तम्।
(1)
कस्मात्
(2) कस्मै
(3)
किम्
(4)
कया
19. मनुष्याणां महान् रिषुः आलस्यम्।
(1)
कस्य
(2) केषाम्
(3)
कथम्
(4)
कति
20. न्यायाधीशः 'बंकिमचन्द्रः' आसीत्।
(1) क:
(2)
कस्मै
(3)
कम्
(4)
कदा
निर्देशः
- अधोलिखितवाक्येषु रेखांकितपदानां सन्धिं विच्छेदं वा चित्वा लिखत -
21. नास्ति उद्यम समः बन्धुः।
(1)
नो + अस्ति
(2) न + अस्ति
(3)
नि + अस्ति
(4)
ने + अस्ति
22. पो + अनम् अत्र वहति।
(1)
पौनम्
(2)
पावनम्
(3)
पोअनम्
(4) पवनम्
23. भानूदयः प्राणिभ्यः लाभप्रदः भवति।
(1)
भानु + ऊदयः
(2) भानु + उदयः
(3)
भानू + उदयः
(4)
भानू + उदयः
24. जगत् + नाथः विश्वस्य पालकः।
(1)
जगरनाथः
(2)
जगन्नाथाः
(3)
जगत्नाथः
(4) जगन्नाथः
निर्देशः
- रेखांकितपदानां प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा समुचितं विकल्पं चित्या लिखत
-
25. धावन्ती बालिका मार्गे अपतत्।
(1)
धाव् + तुमुन्
(2) धाव् + शतृ
(3)
धान् + क्त्वा
(4)
धाव् + शानच्
26. यथासमयं सर्वेषां महत्वं विद्यते।
(1) महत् + त्व
(2)
महान + त्वम्
(3)
महत् + तु
(4)
महत् + त्वम्
27. तस्याः जननी सरला अस्ति।
(1)
सरल + चाप्
(2)
सरल + डाप्
(3)
सरल + ङीप्
(4) सरल + टाप्
निर्देशः
उचित-अव्ययपदं विकल्पेभ्यः चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
28. भवान् सम्प्रति.......आगतः?
(1) कुत:
(2)
च
(3)
इति
(4)
तत्
29. त्वम् पापस्य फलं ……… प्राप्यस्यसि।
(1)
चिरम्
(2)
विना
(3) नूनम्
(4)
यावत्
30. ईश्वरः ………व्यापकः ।
(1) सर्वत्र
(2)
कुत्र
(3)
वृथा
(4)
बिना
खण्ड - B
प्रश्न
संख्या 31 से 38 तक अति लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न का मान 2 अंक निर्धारित
हैं।
इनमें
से किन्हीं 6 प्रश्नों का उत्तर दीजिए।
निर्देशः
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
अस्ति
देउलाख्यो ग्रामः। तत्र राजसिंहः नाम राजपुत्रः वसति स्म। एकदा केनापि आवश्यककार्येण
तस्य भार्या बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता पितुगृहं प्रति चलिता। मार्गे गहनकानने सा एकं
व्याघ्रं ददर्श। सा व्याघ्रमागच्छन्तं दृष्ट्वा घाष्ट्र्थात् पुत्रो चपेटया प्रत्य
जगाद- 'कथमेकैशो व्याघ्रभक्षणाय कलहं कुरूथ ? अयम् एकः तावत् विभज्य भुज्यताम् । पश्चात्
अन्यो द्वितीयः कश्चित् लक्ष्यते।' इति श्रुत्वा व्याघ्रमारी काचिदियमिति मत्वा व्याघ्रो
भयाकुलो चिन्तः नष्टः।
पूर्णवाक्येन
उत्तरत -
31. राजसिंहः कुत्र वसति स्म?
उत्तर
: राजसिंहः देउला नाम्नि ग्रामे वसति स्म।
32. बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता कुत्र चलिता?
उत्तर
: बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता पितुर्गृहं प्रति चलिता।
or, व्याघ्रः कथं भयाकुलचित्तो नष्टः?
उत्तर
: व्याघ्रः व्याघ्रमारी नारी इति मत्वा व्याकुलचित्तो नष्टः।
निर्देशः
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
भूकम्पस्य
केन्द्रभूतं भुजनगरं मृत्तिकाक्रीडनकमिव खण्डखण्डम् जातम्। बहुभूमिकानि भवनानि
क्षणेनैव धराशायिनी जातानि । उत्खाता विद्युद्वीपस्तम्भाः। विशीर्णाः
गृहसोपानमार्गाः। फालद्वये विभक्ता भूमिः। भूमिगर्भादुपरि निस्सरन्तीभिः दुर्वार
जलधाराभिः महाप्लावनदृश्यम् उपस्थिम्। सहस्त्रामिताः प्राणिनस्तु क्षणेनैव मृताः।
ध्वस्तभवनेषु सम्पीडिता सहस्रशोऽन्ये सहायतार्थ करूणकरूर्ण क्रन्दन्ति स्म। हा दैव
। क्षुत्क्षामकण्ठाः मृतप्रायाः केचन् शिशवस्तु ईश्वरकृपया एव द्वित्राणि दिनानि
जीवनं धारितवन्तः।
33. कीदृशानि भवनानि धराशायीनि जातानि ?
उत्तर
: बहुभूमिकानि भवनानि धराशायीनि जातानि ।
34. महाप्लावनदृश्यम् कथम् उपस्थितम् ?
उत्तर
: महाप्लावनदृश्यम् भुजनगरं उपस्थितम्।
निर्देशः
अधोलिखितं पद्यं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
एक
एव खगो मानी बने वसति चातकः ।
पिपासितो
वा प्रियते याचते वा पुरन्दरम् ।।
35. वने कः मानी खगः वसति?
उत्तर
: वने चातकः मानी खगः वसति।
36. चातकः किमर्थं मानी मन्यते ?
उत्तर
: चातकः पिपासितो म्रियते पुरन्दरं याचते वा अतएव सः मानी कथ्यते।
निर्देशः
अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत
"काकः
- रे परभृत् ! अहं यदि तव सन्ततिं न पालयामि तर्हि कुत्र स्युः पिकाः ? अतः अहम्
एव करुणापरः पक्षिसम्राट् काकः।
गजः
- समीपतः एवागच्छन् अरे । अरे! सर्वां वार्ता शृण्वन्त्रेवाहम् अत्रागच्छम्। अहं
विशालकायः,
बलशाली,
पराक्रमी च। सिंहः वा स्यात् अथवा अन्यः कोऽपि। वन्यपशून् तु तुदन्तं जन्तुगहं
स्वशुण्डेन पोथयित्वा मारयिष्यामि। किमन्यः कोऽप्यस्ति एतादृशः पराक्रमी। अतः
अहमेव योग्यः वनराजपदाय।
वानरः
- अरे! अरे ! एवं वा
(शीघ्रमेव गजस्यापि पुच्छे विधूय वृक्षोपरि आरोहति।)
पूर्णवाक्येन
उत्तरत -
37. काकः कस्य सन्ततिं पालयति ? करुणापरः कथं च?
उत्तर:
काकः पिकस्य सततिं पालयति अतः सः करुणापरः मन्यते।
38. गजः आत्मनः विषये किं कथयति ?
उत्तर:
गजः आत्मनं विशालकायः, बलशाली, पराक्रमी च कथयति।
खण्ड - C
प्रश्न
संख्या 39 से 46 तक लघु उत्तरीय प्रश्न हैं। प्रत्येक प्रश्न का मान 3 अंक
निर्धारित हैं। इनमें से किन्हीं 6 प्रश्नों का उत्तर अधिकतम 150 शब्दों में
दीजिए।
39. अधोलिखितश्लोकस्य अन्वयं मञ्जूषातः पदानि चित्वा पूरयत -
सम्पत्तौ
च विपत्तौ च महतामेकरूपता।
उदये
सविता रक्तो रक्तश्चास्तमये तथा।।
अन्वयः
सम्पत्ती च.....(i)…….
च महताम् एकरूपता यथा सविता ……..(ii)........रक्तः
तथा अस्तमये ….(iii)....... (भवति)।
मञ्जूषा
- (रक्तः,
अस्तमये, एकरूपता, विपत्तौ)
उत्तर
:
(i)
विपत्तौ (ii) उदये (iii) रक्तः।
40. अधोलिखित श्लोकस्य भावार्थं मंजूषातः उचित पदानि चित्वा लिखत -
पिता
यच्छति पुत्राय बाल्ये विद्याधनं महत्।
पितास्य
किं तपस्तेपे इत्युक्तिस्तत्कृतज्ञता।
भावार्थः
- बाल्ये काले स्वपुत्राय …….(1)…… दातुं पिता अतिकष्टं सहमानः सर्वविधं तपः कृत्वा
अपि सः स्वसंततिं शिक्षयितुं यतते। यदि तस्य पुत्रः एतन्मात्रम् एव स्मरेत् यत्......(ii)......तस्मै
(विद्यादनाय) महत् तपः अकरोत्, इयम् ……..(iii)…….. एव तस्य पुत्रस्य कृतज्ञतां प्रकटयति।
मञ्जूषा
(उक्तिः, पिता, विद्याधनं)
उत्तर
:
(i)
विद्याधनं (ii) पिता (iii) उक्तिः।
41. अंकानां स्थाने संस्कृते समयं लिखत -
(i)
सः प्रातः ……(7.00) वादने योगाभ्यासं करोति।
(ii)
सः ………(8.30) बादने प्रातराशं करोति ।
(iii)
सः पूर्वाह्न……..(9.45) वादने कार्यालयं गच्छति।
उत्तर
:
(i)
सप्त (ii) साधअष्ठ (iii) पादोन दश।
42. वाच्यानुसारं समुचितं विकल्पं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
(i)
सैनिकाः देशं …..।
(1)
रक्ष्यते
(2) रक्षन्ति
(3)
रक्षति
(4)
रक्षसि
(ii)
उद्याने .... क्रीड्यते।
(1)
छात्रा
(2)
छात्रेभ्यः
(3) छात्रे:
(4)
छात्राणाम्
(iii)
तैः पादपाः …….।
(1) सिञ्चयन्ते
(2)
सिञ्चन्ति
(3)
सिञ्चयते
(4)
सिञ्चयामः
43. अघोलिखितवावयेषु रेखांकितपदानि संशोध्य लिखत-
(i)
अहं श्वः विद्यालयं गच्छामि।
उत्तर
: गमिष्यामि
(ii)
चत्वारः फलानि वृक्षात् अपतन् ।
उत्तर
: चत्वारि
(iii)
पाण्डवाः पञ्च भवन्ति।
उत्तर
: आसन्
44. अधोलिखितवाक्येषु रेखांकितपदानां समासं विग्रहं वा विकल्पेभ्यः
चित्वा लिखत-
(i)
रामायणम् महत् काव्यम् अस्ति।
(1)
महाकाव्ये
(2) महाकाव्यम्
(3)
महाकाव्यानि
(4)
महाकाव्यः
(ii)
नगरस्य समीपम् एका नदी प्रवहति।
(1) उपनगरम्
(2)
अनुनगरम्
(3)
अधिनगरम्
(4)
अभिनगरम्
(iii)
कृष्णार्जुनौ कुरुक्षेत्रे प्रविशतः ।
(1)
कृष्णः च अर्जुन च
(2)
कृष्णः च अर्जुनौ च
(3) कृष्णः च अर्जुनः च
(4)
अर्जुनः च कृष्णः च।
45. अधोलिखितपदानां विलोमपदैः सह मेलनं कुरुत -
(क)
सम्पन्नम् (i) विनाश्य
(ख)
ध्वस्तभवनेषु (ii) संयोज्य
(ग)
निस्सरन्तीभिः (iii) सुचिरेणैव
(घ)
निर्माय (iv) विपन्नम्
(ङ)
क्षणेनैव (v) प्रविशन्तीभिः
(च)
विदीर्य (vi) नवनिर्मितभवनेषु
उत्तर
: (क) (iv) (ख) (vi) (ग) (v) (घ) (i) (ङ) (iii) (च) (ii)।
46. निर्देशानुसारं लिखत
(क) 'भूकम्परहस्याज्ञाः कथयन्ति' इति क्रियापदस्य किं कर्तृपदं?
उत्तर
: भूकम्परहस्याज्ञाः
(ख) 'विज्ञानगर्वितः मानवः' इत्यनयोः पदयोः किं विशेष्यपदम् ?
उत्तर
: मानवः
(ग) 'दैवः प्रकोपः' अनयोः पदयोः कः विशेष्यः?
उत्तर
: प्रकोप:
47. भवान् आशुतोषः। भवतः मित्राय रक्तदानशिविरविषयकं लिखितम् इदं पत्रं
मञ्जूषायां प्रदत्त शब्दसहायतया रिक्तस्थानानि पूरयित्वा उत्तरपुस्तिकायां पुनः लिखतु।
मञ्जूषा
- दृष्ट्वा, रक्तदानम्, सर्वकुशलम्, आशुतोषः, अयच्छत्, प्राचार्यः, सप्रेमनमः, रक्तदान
शिविरस्य, कार्ये, पितृभ्याम् ।
देवघरनगरात्
दिनांक:
…......
प्रिय
मित्र अनुराग ।
…..(i)… सप्रेमनमः…..अत्र (ii) …
सर्वकुशलम् …… अस्ति। ह्यः अस्माकं विद्यालयेन (iii) … रक्तदान शिविरस्य ….. आयोजनं कृतम्। अस्माकं (iv)… प्राचार्यः …. प्रथमं स्वरक्तम् (v)… अयच्छत् ….। छात्राणाम् उत्साहं (vi)… दृष्टवा ….मया अपि (vii) …
रक्तदानम् …… कृतम्। आशास्ति यत् भवान् अपि अस्मिन् (viii)…… कार्ये …. योगदानं करिष्यति। शेषं कुशले विद्यते।
(ix) … पितृभ्याम् …. नमः।
भवतः
मित्रम्
(x)
…… आशुतोषः …
48. अधोदत्तचित्रस्य वर्णने मञ्जूषायां प्रदत्तपदानां सहायतया पञ्चवाक्येषु
कुरुत।
(नीचे
दिए गए चित्र का वर्णन मञ्जूषा में दिए शब्दों की सहायता से पाँच वाक्यों में कीजिए।)
–
(मञ्जूषा
- वहति, उपविष्टाः चित्रे, रेलस्थानकम्, जनाः, पठन्ति, केचन, रेलयानं, प्रति, भारं,
बालकाः, आरोहन्ति, यात्रिणः, समाचारपत्राणि, पादत्राणाम, रेलयाने, गच्छन्ति, भारवाहक,
अस्मिन्)
उत्तर
:
(i)
अस्मिन् चित्रे रेलस्थानकम् अस्ति
(ii)
जनाः समाचारपत्राणि पठन्ति।
(iii)
केचन जनाः रेलयाने उपविष्टाः सन्ति।
(iv)
यात्रिणः रेलयानं प्रति गच्छन्ति।
(v)
भारवाहकः भारं वहति।
49. 'आदर्श छात्रः' विषयमधिकृत्य प्रदत्तमञ्जूषापदसहायतया संस्कृते
पञ्चवाक्यानाम् एकम् अनुच्छेदं लिखत -
मञ्जूषा
विद्यालयः, गुरुम्, सम्मानम्, प्रतिदिनम्, आदर्शः, व्यवहारकुशलः, सत्यवादी, गुणनिपुणः,
अध्ययने, आदरः, पुस्तकानाम्, समयः, वृथा
उत्तर:
1.
आदर्शः छात्रः गुणनिपुणः, सत्यवादी, व्यवहारकुशलः च भवति।
2.
सः प्रतिदिनं विद्यालयं गच्छति
3.
सः गुरुणाम् आदरः करोति।
4.
तस्मै पुस्तकानाम् अध्ययनं रोचते।
5.
सः समयं वृथा न यापयति।
50. अघोलिखितवाक्येषु रेखांकितपदमाधृत्य प्रश्न-निर्माणं कुरुत -
(क) पतङ्गाः अम्बरपथम् आपेदिरे।
उत्तर
: के
(ख) चातकः वने वसति ।
उत्तर
: कुत्र
(ग) भूकम्पकारणं विचारणीयं तिष्ठति ।
उत्तर
: किम्
(घ) न्यायधीशः बंकिमचन्द्रः आसीत्।
उत्तर
: कः
(ङ) पुत्रं द्रष्टुं सः प्रस्थितः।
उत्तर
: कम्
51. अधोलिखितवाक्यानि कथाक्रमानुसारेण पुनः लिखत -
प्रश्न:
1. अग्रिमे दिने स आरक्षी चौर्याभियोगे तं न्यायालयं नीतवान्।
उत्तर
: तत्र निहितामेकां मञ्जूषाम् आदाय पलायितः।
2. तस्मिन् दिने त्वया अहं चोरिताया मंजूषाया ग्रहणाद् वारितः।
उत्तर
: ग्रामस्य आरक्षी एवः चौरः आसीत्।
3. तत्र निहितामेकां मञ्जूषाम् आदाय पलायितः।
उत्तर
: अग्रिमे दिने स आरक्षी चौर्याभियोगे तं न्यायालयं नीतवान्।
4. न्यायाधीशः आरक्षिणे कारादण्डमादिश्य तं जर्न ससम्मानं मुक्तवान्।
उत्तर
: तस्मिन् दिने त्वया अहं चोरिताया मंजूषाया ग्रहणाद् वारितः।
5. ग्रामस्य आरक्षी एवः चौरः आसीत्।
उत्तर
: न्यायाधीशः आरक्षिणें कारादण्डमादिश्य तं जनं ससम्मानं मुक्तवान्।
52. 'पर्यटनम्' विषयमधिकृत्य प्रदत्तमञ्जूषापदसहायतया संस्कृते पञ्चवाक्यानाम्
एकम् अनुच्छेदं लिखत -
पर्यटनम्
मञ्जूषा
- प्रियजनैः सह, ज्ञानवृद्धिः, अनुभूयते वेशभूषाः, उत्सवाः, आनन्दं, पर्यटन उद्योगेन,
भारतशासनं, ज्ञानं, स्थिरतरं, तत्रत्याः,
उत्तर:
1. पर्यटनं रोमांचकारी भवति ।
2.
प्रियजनैः सह कृतं पर्यटनम् आनन्दं ददाति।
3.
पर्यटनेन ज्ञानवृद्धिः मनोरंजनं च भवतिः।
4.
अन्यच्च यत् स्वयं दृश्यते अनुभूयते च तत् ज्ञानं स्थिरतरं भवति।
5.
अतः सर्वेः पर्यटनं कर्त्तव्यम्।
Question Solution
Class 10 Sanskrit SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Sanskrit Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-6 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 गणित (Mathematics) Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 English Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi -A JAC Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science (विज्ञान) SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Science Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science All Subjects Model Question Answer 2025-26
Class 10 Social Science SET-5 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science SET-4 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science SET-3 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science SET-2 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science SET-1 Sumudran Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Social Science Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Hindi-A Jac Model Paper Solution 2025-26
Class 10 Economics All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer
Class 10 Civics (नागरिकशास्त्र) All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer
Class 10 History (इतिहास) All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer
Class 10 Geography (भूगोल) All Chapter MVVI Objective & Subjective Questions Answer
Class 10 Science Jac Model Paper 2024-25
Class 10 Social Science Jac Model Paper 2024-25
Class 10 Hindi (A) Jac Model Paper Solution 2024-25
10th Hindi Jac Model Question Solution,2022-23
Useful Link
Class 9th & 10th | |
Class 11th & 12th | |
University Economics | |
11th & 12th Model Question Solution | |
Hindu Mythological Secrets | |
Quiz | |
JAC Exam. Question & Solution | |
Department Letter, Exam. & NEWS | |
TGT-PGT-JPSC | |
Department Letter, Exam. & NEWS. | |
JAC BOARD NEWS | |
Online Test | |
YouTube |
